Manzara Fotoğrafçılığı II | 3ayak.org

Fotoğraflarınıza Derinlik Katın
İnsan, dünyayı üç boyutlu olarak algılar. Ama fotoğraf iki boyutludur. Fotoğrafa üçüncü boyut duygusunu katan unsur derinliktir. Başka bir deyişle, fotoğrafta “derinlik duygusu oluşturmak, fotoğrafı üç boyutlu olarak algılamamızı sağlar. Bir fotoğrafa baktığımızda bazı nesnelerin/ögelerin yakında, bazılarının uzakta olduğunu anlayabiliyorsak o fotoğrafta derinlik var demektir. Fotoğrafa derinlik unsuru katmak çok kolay olmadığı gibi, çok zor da değildir. Net alan derinliğini, perspektifi ve ışığı kullanarak derinlik duygusu uyandırılabilir (bkz. fotoğraf 1).

1. Derinlik, fotoğrafa üç boyut unsuru katar

Dinamik Görüntülerle İlgiyi Canlı Tutun
Dinamizm, fotoğrafta hareketi anlatır. Dinamik (hareketli) ögeler, fotoğrafta ilgi çekerek durağanlığı kırar, etkiyi artırır. Bu da izeyicinin fotoğraftan sıkılmaması anlamına gelir ki, bu istenen bir şeydir. Dinamizm, doğa ve manzara fotoğraflarında farklı şekillerde elde edilebilir (bkz. fotoğraf 2). Örnek fotoğrafta da görülebileceği gibi, uzun pozlama, hareketli ögeler barındıran fotoğraflarda dinamizmi vurgulamak için etkili bir yoldur. Aynı şekilde, hızlı enstantane kullanarak hareketi dondurmak da fotoğrafa dinamizm katar.

2. Uzun pozlamayla hareketli unsurların hareketini vurgulayabilir, böylece fotoğrafa dinamizm kazandırabilirsiniz

Etkili Kompozisyonlar Oluşturmak: Altın Kesim Kuralı
Altın kesim kuralı, antik dünyadan bu yana sanatçılar, mimarlar tarafından bilinen ve uygulanan bir yöntemdir. Fotoğraftaki ögeler rastgele yerleştirilmiş bile olsa, insan zihni bir düzen arar. Fotoğraftaki ögelerin gelişigüzel serpiştirilmiş olması, farklı duygu ve düşünceler uyandırır. Sözgelimi, fotoğrafın tam ortasına yerleştirilmiş bir ufuk çizgisi, fotoğrafın ortadan iki eşit parçaya bölündüğü izlenimi uyandıracaktır. Bu tür görüntüler, durağanlık nedeniyle çoğu zaman izleyicinin sıkılmasına yol açar. Öte yandan nesnelerin ortaya yerleştirilmesi, ilk bakışta ilgiyi fotoğrafın ortasına çekeceği için, merkez dışındaki alanın göz ardı edilmesine yol açacak ve bu da fotoğrafın gücünü zayıflatacaktır.
Altın kesim, bir fotoğraf karesinin dikey ve yatay olarak üç eşit parçaya bölünmesiyle elde edilir. Fotoğrafta yer alacak ögeler, dikey ve yatay çizgilerin kesiştiği 4 noktadan birine ya da birkaçına yerleştirilir (bkz. fotoğraf 3).
Fotoğraf kompozisyonuna aşina olmayan bir fotoğrafçı için bu hayali çizgilerin yardımına başvurmak, etkileyici kompozisyonlar oluşurabilmesi için büyük bir fırsat sunacaktır. Bu çabası onu daha güzel, daha profesyonel fotoğraflarla ödüllendirecektir kuşkusuz. Öte yandan, zamanla bu öyle bir alışkanlığa dönüşecektir ki, özel bir çabaya gerek olmaksızın tüm ögeler fotoğraf karesindeki doğru yerleri bulacaktır.

3. Fotoğrafı dikey ve yatay 3 hayali eşit parçaya bölerek, nesneleri/ögeleri bu hayali çizgilerin kesişme noktalarına yerleştirebilir, böylece daha etkili kompozisyonlar oluşturabilirsiniz

Kuralları Unutun
Burada, yukarıdakine aykırı bir şey söylediğimin farkındayım. Sıradışı fotoğraflar elde etmek için bazen kuralları bir tarafa bırakmamız gerekir. Sözgelimi, bir ögenin altın kesime değil de, merkeze yerleştirilmesinin fotoğrafı daha etkileyici, daha özel kılacağını düşünüyorsanız bunu yapın. Kuralları yıkabilirsiniz. Onlar bize yol göstermek için vardır. Kurallar neyi yapıp neyi yapamayacağımızı söyleyen birer yasa değildir. Unutulmaması gereken şey önce kuralları iyi öğrenmek ve mantığını kavramak gerektiğidir. Kısaca, yıkmak için önce kuralları bilmek gerekir.

Kar ve Sis Fotoğrafları
Daha önce güneşli bir havada kar fotoğrafı çekip, fotoğraflarınızın koyu çıktığına hiç tanık oldunuz mu? Bu size tuhaf gelebilir ama kar ve sis fotoğrafı çekmek, pek çoğumuzun düşündüğünden daha zordur. Aslında bu söylediğim, yalnızca kar ve sis için geçerli değildir. Genel olarak, açık renkli konuların çekimi güçtür. Ama biraz bilgi, biraz dikkat ile bu zorluk aşılabilir (bkz. fotoğraf 4) . Kar ve sis fotoğrafları çekerken dikkat edilecek hususlara geçmeden önce, bu tür fotoğrafların neden koyu renkli çıktığı konusunda bir açıklama yapacağım. Şunu unutmayın, kar güneş ışınlarının %80'nini yansıtır. Kapalı havada yansıma/parlaklık daha az, güneşli, açık havada daha fazla olacaktır. Fotoğraf makinemizin ışık ölçeri, karlı yüzeye tutulduğunda bu parlaklık/yansıma nedeniyle ışığı çokmuş gibi algılayıp pozlama değerini ona göre verir. Sözgelimi pozometre 1/1000 değerini gösterdiğinde, örtücü, saniyenin binde biri kadar bir hızla açılıp kapanacağından içeriye girecek ışık miktarı yetersiz kalacaktır. Başka bir anlatımla, karın parlaklığından dolayı pozometre (ışık ölçer), ışığı fazla gibi algılayarak yanılacak ve bu yüzden çekilen fotoğraf (az pozlanma nedeniyle) koyu çıkacaktır. Peki ne yapmalı? Makineniz ne kadar iyi olursa olsun, karlı ve sisli havalarda pozometreye güvenmeyin. Fotoğrafı güneşli havalarda pozometre ile yapacağınız ışık ölçümünden 2 değer fazla pozlarsanız, çok büyük bir ihtimalle doğru pozlanmış bir fotoğraf elde edeceksiniz (örneğin, pozometre 1/1000 değerini verdiyse, fotoğrafı 1/250'de çekin). Kapalı bir havada veya günbatımına yakın saatlerde yapılan bir çekimdeyse, fotoğrafı pozometrenin verdiği değerden 1 değer fazla pozlayın (örneğin, pozometre 1/250 gösteriyorsa, fotoğrafı 1/125'te çekin). Sis fotoğraflarına gelince, sis, kar kadar yansıtıcı olmadığı için fotoğraf, pozometrenin gösterdiği değerden 1 değer fazla pozlanarak çekilmelidir (örneğin, pozometre 1/60 gösteriyorsa, fotoğrafı 1/30 değerinde çekin). Yukarıda tavsiye edilen değerler, kadrajın tamamen karla veya sisle dolduğu varsayılarak verilmiştir. Kar ve sisin kadrajda kısmen yer aldığı durumlarda bu değerler değişebilir.

4. Karlı fotoğraflarda pozometre yanılacağı için pozlamayı pozometrenin göstereceği değerden 1 veya 2 değer fazla yapmak gerekir

Kent Manzarası
Manzara fotoğrafı çekerken, günbatımından sonra üçayağınızı toplayıp gidiyor musunuz? Öyleyse bir kez daha düşünün. Çünkü farkında olmasanız da aslında çok şey kaçırıyorsunuz. Renkler, güneş battıktan sonra daha zengindir: kırmızı, sarı, turuncu, mor, mavi... Soğuk ve sıcak renkler iç içe geçebilir. Güneş battıktan sonra yerinizde kalın ve fotoğraf çekmeye devam edin (bkz. fotoğraf 5).
Güneş battıktan sonraki yarım saat, renk cümbüşünün yaşandığı saattir. Genelde günbatımından bir saat sonraysa, hava kararmış olur ama bu karanlık henüz gece karanlığına dönüşmemiştir. Gökyüzünün rengi maviye bürünür (bu saate, “mavi saat” denir) ve fotoğraf için, özellikle de kent manzarası çekmek için çok uygun bir saattir.
Kent manzarası çekmek için önceden belirlediğiniz yüksek bir noktaya çıkın. Böylece hem kentin genelini kadrajınıza alıp, akşamüstü/akşam saatlerinde nasıl gözüktüğü konusunda izleyenlere bir fikir vermiş olursunuz, hem de görüşünüzü engelleyen binalardan, elektrik direklerinden kurtulmuş olursunuz.

5. Günbatımından sonra çekilen fotoğraflarda daha zengin renkler elde edilir